مانیتورینگ شبکه چیست و چه مزایایی دارد؟

1- مانیتورینگ شبکه چیست؟

مانیتورینگ شبکه به شناسایی اجزای عملکرد کم یا ناموفق قبل از آنکه بتوانند تأثیر منفی بر عملیات داشته باشند مربوط می‌شود. با مانیتورینگ شبکه، تیم فناوری اطلاعات می‌تواند متوجه شود که کدام مشکلات احتمالی بیشتر است و چگونه با جایگزینی یا تعمیر اجزای ناموفق می‌توانند این مشکلات را پیشگیری کنند.
شبکه‌های امروزی شبکه‌های امروزی ترکیبی پیچیده از اجزای حیاتی مختلف هستند. این شامل روترها، سوئیچ‌ها، دیوارهای آتش و سرورها می‌شود. علاوه بر این، منابع مبتنی بر ابر مانند ماشین‌های مجازی، هایپروایزرها و کانتینرها نیز وجود دارند. همه این عناصر حاضر و با یکدیگر پیوند دارند.

برای ایمن‌سازی یک شبکه، لازم است که هر یک از این اجزا به دقت مورد نظارت قرار گیرند. هنگامی که هکرها و سایر عاملان خرابکار طبقه‌بندی پیچیدگی و چالش‌های دید پذیری که شبکه‌های پیچیده ارائه می‌دهند را می‌دانند، سریعاً به بهره‌برداری از زیرساخت سازمان می‌پردازند. هر قطعه از یک شبکه مدرن، سطح حمله را افزایش می‌دهد.
علاوه بر این، اگر هر یک از این دستگاه‌ها خراب شود، عملکرد شبکه ممکن است مختل شود، بنابراین نظارت دقیق بر عملکرد هر عنصر از شبکه برای تولید سازمان به طور بی‌وقفه و پیوسته بسیار حیاتی است.

نیاز به مانیتورینگ شبکه‌ها به طور فزاینده‌ای حائز اهمیت شده است. بسیاری از کارمندان به صورت دورکاری شروع به کار کرده‌اند. حفظ اتصال همه کارمندان دورکار به یک شبکه امن، واکنش‌پذیر و قابل اعتماد نیازمند است

بدون مانیتورینگ شبکه، سیستم شما مانند یک خودرویی بدون چراغ‌ و صفحه کیلومتر وعلایم هشدار دهنده است. به این معنی که ممکن است خطری به شما نشان ندهد و در ابتدا همه چیز به نظر عالی بیاید. اما با گذشت زمان، یک مشکل کوچک می‌تواند باعث متوقف شدن کامل سیستم شود. اما با استفاده از مانیتورینگ شبکه، می‌توانید این اتفاق را جلوگیری کنید و هرگونه مشکل را به موقع تشخیص داده و رفع کنید.

2- روش‌های مانیتورینگ شبکه

چندین نوع ابزار و تکنیک مختلف برای مانیتورینگ شبکه در بازار موجود است. هر روش از فناوری‌های متفاوتی استفاده می‌کند تا به شما دید بیشتری درباره شبکه خود بدهد. این روش‌ها شامل موارد زیر هستند.

• بررسی دوره‌ای وضعیت
• بررسی لاگ ابزارها
• پروتکل‌های مانیتورینگ شبکه
• پروتکل ساده مدیریت شبکه (SNMP)
• نگه‌دارنده بسته‌ها (Packet Sniffing)
• ویندوز مدیریت ابزار (WMI)
• اتصال امن (SSH) برای سیستم‌عامل یونیکس
• و نت‌فلو (NetFlow)

بررسی دوره‌ای وضعیت

بررسی دوره‌ای وضعیت شامل مانیتورینگ شبکه در فواصل زمانی تعیین‌شده است. وقتی شما این راه‌اندازی را انجام می‌دهید، می‌تواند بار مربوط به پارامتر یا دستگاه شبکه که مورد مانیتورینگ قرار می‌گیرد را کاهش دهد، به ویژه وقتی سایر اجزا در شبکه مانند سرورها وجود دارند که می‌توانند بخشی از بار دستگاه بیش‌بار را بر عهده بگیرند.
بررسی دسترسی اجزای مختلف شبکه همانند اهمیت برابری دارد. این کار باید به طور ممکن‌تر هر دقیقه یا به طور متداول‌تر انجام شود. همچنین می‌توانید عملکرد واحد پردازش مرکزی (CPU) و نحوه استفاده از فضای دیسک را نیز مانیتور کنید. در حالی که جمع‌آوری تعداد زیادی اطلاعات در مورد هر دستگاه می‌تواند مفید باشد، بازه زمانی حداقل لازم برای هر جزء باید بر اساس آن تعیین شود. به این ترتیب، فرآیند مانیتورینگ کمتر احتمال دارد که بار غیرضروری به شبکه اضافه کند.

بررسی لاگ ابزارها

هر ابزاری که بر روی یک شبکه اجرا می‌شود، به طور معمول لاگ تولید می‌کند. این لاگ‌ها به صورت دوره‌ای تولید می‌شوند و می‌توانند برای تشخیص و حتی پیش‌بینی مشکلات بررسی شوند. وقتی یک لاگ ابزار مشکلی احتمالی نشان می‌دهد، مدیران می‌توانند از آن استفاده کنند تا ماهیت مشکل را تشخیص دهند و همچنین اطلاعات مهم دیگر مربوط به مشکل را جمع‌آوری کنند.

به عنوان مثال، با توجه به نشانه زمانی که در یک لاگ ابزار نمایش داده می‌شود، می‌توان آن را با لاگ یک ابزار دیگر که در همان زمان رفتار غیرطبیعی نشان داده باشد، مقایسه کرد. همچنین، اگر مشکلات به ترتیب رخ دهند، می‌توانید از لاگ‌های ابزار برگشت کنید و مشکل را در مبدأ پیدا کنید.

پروتکل‌های مانیتورینگ شبکه

چندین پروتکل مانیتورینگ شبکه وجود دارد که می‌توانند در یک سیستم مانیتورینگ عملکرد شبکه استفاده شوند. با استفاده صحیح از آنها، می‌توانند تأثیر فرآیند مانیتورینگ بر روی شبکه را کاهش دهند. پروتکل مدیریت ساده شبکه (SNMP) و رابط خط فرمان (CLI) با سرورهای لینوکس و ویندوز کار می‌کنند و به عنوان گزینه‌های مناسبی برای مدیران هستند.

پروتکل ساده مدیریت شبکه (SNMP)

SNMP به پروتکل خاصی اشاره دارد که به شما امکان می‌دهد شبکه را با استفاده از یک سیستم ابزار و گره‌ها و با کمک زبان مشترکی مانیتور کنید. در هر دستگاه، یک عامل وجود دارد که اطلاعات را به مدیران و ابزارهایی که برای مانیتورینگ استفاده می‌شوند، ارائه می‌دهد. مدیر SNMP قادر است پرسش‌ها را به دستگاه‌ها در شبکه ارسال کند و دستگاه‌ها با ارسال اطلاعات درباره وضعیت خود پاسخ دهند.

نگه‌دارنده بسته‌ها (Packet Sniffing)

نگه‌دارنده بسته‌ها به یک برنامه یا دستگاه سخت‌افزاری اشاره دارد که به عنوان یک مانیتور ترافیک شبکه عمل کرده و قادر است ترافیک را رهگیری و سپس آن را ثبت کند. به این ترتیب، نگه‌دارنده بسته‌ها می‌تواند ترافیک خبیث یا خطرناک دیگری را شناسایی کرده و نقشی در حفاظت از شبکه ایفا کند.

ویندوز مدیریت ابزار (WMI)

برای ویندوز WMI نرم‌افزاری است که دسترسی به اطلاعات مربوط به دستگاه‌های عامل در شبکه یک شرکت را آسان‌تر می‌کند. این پروتکل می‌تواند یک رابط را برای یک سیستم عامل ایجاد کند که اطلاعاتی را از دستگاه‌هایی که برنامه کامپیوتر WMI را اجرا می‌کنند (عامل) جمع‌آوری می‌کند. این اطلاعات مربوط به سیستم عامل، نرم‌افزارها و سخت‌افزارهاست.

WMI قادر است همچنین از ویژگی‌ها و وضعیت سیستم‌های محلی یا از راه دور، اطلاعات امنیتی و پیکربندی، و همچنین معیارهای مانیتورینگ شبکه دیگری را تشخیص دهد.

اتصال امن (SSH) برای سیستم‌عامل یونیکس

برای سیستم‌عامل یونیکس SSH (Secure Shell) پروتکلی است که برای ارتباط امن بین دستگاه‌های یونیکس و برقراری ارتباط از راه دور استفاده می‌شود. از SSH می‌توان برای مانیتورینگ شبکه استفاده کرد، به طور مشابه با استفاده از دستورات مربوط به سیستم‌عامل یونیکس بر روی دستگاه‌ها و سرورها. با SSH، مدیران می‌توانند به صورت امن و راحت به دستگاه‌ها و سرورها وصل شوند و اطلاعات مورد نیاز خود را دریافت کنند.

نت‌فلو (NetFlow)

NetFlow یک فناوری مبتنی بر IP است که توسط سیستم‌عامل شبکه استفاده می‌شود تا اطلاعات جریان ترافیک را جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل کند. با استفاده از NetFlow، می‌توانید اطلاعاتی را در مورد منابع استفاده شده شبکه، نقاط قوت و ضعف و مشکلات را بدست آورید. این اطلاعات می‌تواند به شما در بهبود کیفیت شبکه، پیش‌بینی رویدادها و بهینه‌سازی عملکرد شبکه کمک کند.

در کل، روش‌های مانیتورینگ شبکه متنوعی وجود دارد و انتخاب روش مناسب بستگی به نیازها و محیط شبکه شما دارد. انتخاب بهترین روش‌ها و ابزارها برای مانیتورینگ شبکه شما می‌تواند به بهبود عملکرد و امنیت شبکه شما کمک کند.

3- اهمیت مانیتورینگ شبکه در تقویت امنیت سازمان‌ها

مانیتورینگ شبکه یک نقش بسیار حیاتی در حفظ امنیت شبکه‌های سازمان‌ها و شرکت‌ها دارد. با انجام مانیتورینگ شبکه، می‌توان به صورت فعال حملات و تهدیدات امنیتی را تشخیص داد و از وقوع آنها پیشگیری کرد. این به ما امکان می‌دهد تا الگوهای ناشایست در ترافیک شبکه را شناسایی کنیم و در صورت وقوع حملات دیدنی مانند حملات DDoS یا حملات ناشناخته مانند حملات صفرروز، به طور سریع واکنش نشان دهیم و به موثرترین راه‌حل‌ها پاسخ دهیم.

همچنین، با مانیتورینگ رفتار کاربران در شبکه، می‌توانیم به شناسایی فعالیت‌های مشکوک و نقض‌های امنیتی پیشرو بپردازیم. این امر امکان تشخیص دسترسی غیرمجاز، نقض حریم خصوصی و رفتارهای نااصولی را فراهم می‌کند و به سازمان‌ها کمک می‌کند تا از پتانسیل تهدیدات امنیتی آگاه شوند و به طور موثری آن‌ها را پیشگیری و مدیریت کنند.

با انجام مانیتورینگ شبکه، می‌توان نقاط ضعف و آسیب‌پذیری‌های موجود در شبکه را شناسایی کرده و برنامه‌های پیشگیرانه و تعمیرات لازم را برای افزایش امنیت شبکه اجرا کرد. این عملکرد بسیار حائز اهمیت است، زیرا با شناسایی و رفع نقاط ضعف، سازمان‌ها می‌توانند از تهدیدات امنیتی جلوگیری کنند و از احتمال وقوع حملات کاسته شود.
همچنین، مانیتورینگ شبکه به شرکت‌ها کمک می‌کند تا عملکرد سیستم‌های امنیتی خود را ارزیابی کنند. با بررسی تنظیمات امنیتی، عملکرد راهکارهای امنیتی و پاسخگویی به حملات، سازمان‌ها می‌توانند از کیفیت و کارآیی سیستم‌های امنیتی خود مطمئن شوند و در صورت نیاز تغییرات لازم را اعمال کنند.

در نهایت، مانیتورینگ شبکه به شرکت‌ها امکان جمع‌آوری شواهد و اطلاعات بیشتر درباره فعالیت‌ها و رویدادهای شبکه را می‌دهد. این اطلاعات می‌توانند به عنوان شواهد در مورد وقوع حملات و نقض‌های امنیتی استفاده شوند و در تحلیل‌ها و گزارش‌دهی‌های امنیتی مورد استفاده قرار گیرند.

با توجه به این موارد، می‌توان گفت که مانیتورینگ شبکه نقش بسیار مهمی در امنیت شبکه دارد و با کمک آن، سازمان‌ها قادر خواهند بود شبکه خود را در برابر تهدیدات امنیتی محافظت کرده و در صورت وقوع حملات، به سرعت واکنش نشان دهند و مشکلات را برطرف کنند.

4- نقشه برداری از شبکه پیشنیازی مهم برای مانیتورینگ

نقشه‌برداری شبکه فرآیند شناسایی اتصال فیزیکی و منطقی در شبکه شما است. شبکه‌های نقشه‌برداری شده می‌توانند عناصر فیزیکی و مجازی شبکه شما را شامل شوند و اغلب شامل دستگاه‌هایی مانند سوئیچ‌ها، روترها، فایروال‌ها، هاب‌های اترنت و نقاط دسترسی می‌شوند.

SNMP (Simple Network Management Protocol) یک پروتکل مدیریت ساده شبکه است که برای نظارت و مدیریت دستگاه‌ها و شبکه‌های مختلف در محیط‌های شبکه‌های کامپیوتری استفاده می‌شود. این پروتکل برای جمع‌آوری اطلاعات و کنترل تجهیزات شبکه از راه دور استفاده می‌شود.. این پروتکل به مدیران شبکه اجازه می دهد تا اطلاعات مربوط به عملکرد، وضعیت و سلامت دستگاه های شبکه را جمع آوری کنند. SNMP با اکثر سیستم عامل ها و فروشندگان پشتیبانی می شود.